Mantelzorg

Veel mensen die mantelzorg bieden, worden zelf overbelast en hebben geen weet van de steun die er voor hen is. In Nederland zijn mensen van het platteland net als niet-westerse migranten gewend om zelf zorg te organiseren bij ernstig zieken en gehandicapten in de omgeving. Beschermjassen helpt mantelzorgondersteuners om de voorzieningen aan te laten sluiten bij dat wat aanwezig is aan expertise, tradities en rituelen in families. Het is beter om hier bij aan te sluiten dan om het over te gaan nemen of te verbeteren. Want collectieve familiesystemen hebben vaak de opvatting dat psychosociale zorg wordt geboden door het systeem zelf en niet door derden. Eerst komt de familie en als dat niet lukt kan er misschien hulp van buitenaf gezocht worden. Bij Nederlandse families is het vaak precies andersom.

Het genogram is een goed instrument om te onderzoeken hoe het familiesysteem in elkaar zit, op welke wijze mantelzorg georganiseerd werd voor de migratie en op welke manier het nu gebeurt. Belangrijk om bij stil te staan is dat familiesystemen na migratie vaak gedecimeerd zijn. Dit bewustzijn is zowel bij de mantelzorgondersteuners als bij de familie zelf nodig, mede om zich te realiseren dat het in Nederland moeilijker is om als familie zelf te voorzien in alle nodige zorg.

Een punt van aandacht is het verschil tussen de generaties. De eerste generatie migranten wil enerzijds de kinderen niet belasten, maar is wel afhankelijk van hun zorg. De tweede generatie wil wel zorgen maar is ook loyaal naar de Nederlandse opvattingen en raakt soms in een spagaat. De derde generatie kan zich vaak ongecompliceerd inzetten voor de eerste, zonder allerlei loyaliteitsconflicten te krijgen. Hierover uitwisselen kan helpen om de samenwerking rondom de zorg te verbeteren.

Literatuur
Tjin A Djie, K. en I. Zwaan, ‘Beschermjassen, transculturele hulp aan families’, van Gorcum, Assen 2007
 
 

Sectoren